Arbeidsmarktmonitor: Waar liggen de baankansen?

Dat blijkt uit data die werd verzameld in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een project waarbij de journalistieke arbeidsmarkt in kaart wordt gebracht. De data zijn afkomstig van Jobdigger, een bedrijf dat geautomatiseerd het internet afspeurt naar vacatures en deze in kaart brengt. Vervolgens zijn de data vergeleken met data uit de vacaturebank van Villamedia.

Meer informatie over de onderzoeksmethode vind je onderaan dit artikel.

In 2023 trof Jobdigger in totaal 1324 vacatures voor journalistieke functies aan. In de eerste helft van het jaar waren er net wat meer vacatures te vullen dan in de laatste helft. Met name het derde kwartaal liet een dip zien in het aantal vacatures: tussen juli en september vond Jobdigger 301 vacatures voor journalistieke functies. In het vierde kwartaal klom het aantal vacatures weer iets op.

Gezocht: Redacteur
In de journalistieke vacatures die Jobdigger verzamelde, werd veruit het vaakst gezocht naar redacteuren. In één op de drie vacatures (32,3%) werd gevraagd naar een redacteur. Worden daar de vacatures voor online redacteuren bij opgeteld, dan was bijna de helft van de journalistieke vacatures (45,1%) bedoeld om een redacteur aan te trekken.

De Villamedia-data laten eenzelfde beeld zien. Wanneer deze data gefilterd worden op alleen de journalistieke vacatures, wordt in nét iets meer dan één op de drie vacatures (36%) een redacteur gezocht. Ook hier geldt dat als ook vacatures voor online redacteuren worden meegeteld, bijna de helft van de vacatures voor een redacteur is (44,5%).

Veel minder vaak vroegen vacatures specifiek om journalisten, chefs, verslaggevers, eindredacteuren, hoofdredacteuren, onderzoeksjournalisten en andere ‘klassieke’ functies. De data laten zien dat werkgevers meer behoefte hebben aan breed inzetbare redacteuren, dan aan journalisten die werken binnen strak afgekaderde functies als ‘videoredacteur’.

Waar aan het werk?
Niet verrassend is dat het gros van de banen zich in de Randstad bevindt. Vooral de steden Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Hilversum en Rotterdam komen veel terug in de door Jobdigger verzamelde vacatures. Ook de plaatsen Arnhem, Apeldoorn en Oost-Souburg (de standplaats van Omroep Zeeland) hebben bovengemiddeld veel journalistieke vacatures. In de noordelijke provincies - en met name in de provincie Drenthe – is het aantal journalistieke vacatures erg dun bezaaid.

Zowel de data van Jobdigger als die van Villamedia laten zien dat het de omroepen zijn waar er de meeste banen te vinden zijn. Van alle journalistieke vacatures die Jobdigger verzamelde, was net iets meer dan de helft geplaatst door een omroeporganisatie. De Villamedia-data ondersteunen de trend, maar laten net een wat andere verdeling zien: bij Villamedia was niet de helft, maar tweederde van de vacatures afkomstig van de omroepen.

Het verschil kan worden verklaard door het feit dat niet alle vacatures bij Villamedia worden geplaatst. Daarnaast is ook één grote uitgever van nieuwsmedia met ingang van 2023 gestopt met het plaatsen van vacatures bij Villamedia.

Ruim baan voor hbo’ers
Hoewel het aantal journalistieke mbo-opleidingen én afgestudeerden de afgelopen paar jaar flink is toegenomen, wordt er in vacatures nog weinig naar hen gevraagd. In de door Jobdigger verzamelde vacatures wordt in nog geen half procent van de gevallen gevraagd om mbo’ers. In vrijwel alle vacatures (96,6%) is het minimaal gevraagde werk- en denkniveau hbo. Verbazingwekkend is dat niet: hoewel universitair geschoolden gewild zijn is journalistiek van oudsher een werkveld voor hbo’ers.

Opvallend genoeg zijn er vooral voor beginnende journalisten veel vacatures. Dat blijkt uit data van arbeidsmarktonderzoekbureau Intelligence Group, die ook terug te vinden zijn in Jobdigger. Deze data laten zien dat in 56% van de in 2023 geplaatste vacatures voor journalisten, een junior-positie werd aangeboden. In slechts 4% van de vacatures werd gezocht naar een senior. Wat opvalt is dat op Villamedia relatief gezien wél veel vacatures voor senior-functies worden geplaatst.

In vacatures voor journalistieke functies wordt gemiddeld een salaris geboden van tussen de 40.000 en 50.000 euro per jaar. Al wordt lang niet in alle door Jobdigger verzamelde journalistieke vacatures (44,8%) een salarisindicatie gegeven. Dat gebeurde bij bijna de helft van de journalistieke vacatures.

Parttime of fulltime?
Wie op zoek was naar een fulltime baan, had in heel 2023 net iets minder vacatures om uit te kiezen dan journalisten die parttime wilden werken. In net iets meer dan de helft van de vacatures (52,24%) werd gevraagd om een parttimer. Dat komt vooral doordat in de eerste van het jaar vacatures voor parttimers overheersten.

In de maanden januari tot en met juni was 6 op de 10 vacatures voor parttime functies. In de tweede helft van het jaar kwam er een omslag. In de maanden juli tot en met december werd juist meer gevraagd naar fulltimers. Vooral in het laatste kwartaal van het jaar was de vraag naar fulltimers aanzienlijk groter dan die naar parttimers: 6 op de 10 vacatures was voor een fulltime dienstverband.

Vaker vast, maar tijdelijk werk voert de boventoon
Maar het ene fulltime dienstverband is het andere niet. In meer dan de helft van de vacatures voor een fulltime baan, werd een tijdelijk contract of een overeenkomst van opdracht voor een zzp’er of interimmer geboden (56,16%).

Opvallend is dat er later in 2023 vaker vaste contracten werden geboden voor fulltime functies dan begin van dat jaar. Tegelijkertijd nam het aantal tijdelijke contracten voor fulltime banen in 2023 kwartaal na kwartaal af.

Bij de interimmers en de zzp’ers groeide het aantal fulltime klussen het laatste kwartaal juist iets. Vermoedelijk gaat het hier met name om werk voor interimmers, omdat zzp’ers fulltime voor vast inhuren in strijd is met de wet.

Bij de vacatures voor parttimers, werd juist veel vaker om zzp’ers en interimmers gevraagd. In 43% van de vacatures voor parttime werk, werd gevraagd om een zzp’er of interimmer. Bij 31% van de parttime functies, werd een tijdelijk contract geboden.

Wie een vast contract zocht op parttime basis, had nog net wat minder te kiezen: in 26% van de parttime vacatures werd een vast contract geboden. De cijfers laten dus zien dat wie een vast contract wil, beter fulltime kan werken dan parttime.