Arbeidsmarktmonitor: Sociale media, eindredactie en columns zijn grotendeels bij-taken voor de journalist

Ondanks het belang dat de journalistiek de laatste jaren toedichtte aan sociale media, worden ‘de socials’ er vaak een beetje bij gedaan door journalisten en redacteuren in andere functies. Ook eindredactie, fotografie en het schrijven van columns zijn met regelmaat ‘klusjes’ voor erbij.

Dat blijkt uit een enquête die de NVJ samen met de Universiteit van Amsterdam (UvA) verspreidde onder journalisten. Journalisten werd daarin onder andere gevraagd naar hun achtergrond, persoonlijke kenmerken en werksituatie. De vragenlijst werd in totaal 591 keer (deels of volledig) ingevuld. De enquête is onderdeel van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt. Het overgrote deel van de respondenten is afkomstig uit het ledenbestand van de NVJ. Daardoor kunnen resultaten ietwat vertekend zijn.

Wil je meer weten over de wijze waarop dit onderzoek heeft plaatsgevonden, scroll dan naar de verantwoording onderaan dit artikel.

‘Social’ is in de journalistiek geen baan
In het onderzoek werd journalisten en redacteuren onder andere gevraagd naar wat hun primaire en secundaire functies zijn. Geen enkele journalist die de enquête invulde, had sociale media als hoofdtaak.

Eén op de twintig respondenten (5,09%) gaf het bijhouden van sociale media wel op als secundaire functie.

Het vaakst worden de socials erbij gedaan door (bureau)redacteuren. Maar ook webredacteuren en verslaggevers hebben socialemedia regelmatig als bij-taak.

Webredactie zelf wordt er overigens ook vaak bij gedaan: 8,73% van de respondenten gaf aan dit als secundaire functie te hebben.

Weinig fulltime eindredacteuren
Dezelfde groepen hebben ook vaak eindredactie als secundaire taak. Eén op de tien journalisten en redacteuren (9,9%) heeft naast zijn hoofdtaak ook eindredactionele taken. Bij verslaggevers en (bureau)redacteuren is eindredactie de meest voorkomen bij-taak.

De eerste editie van de NVJ Arbeidsmarktmonitor wordt aan het eind van 2024 gepubliceerd. Wil je in de tussentijd meer resultaten lezen? Klik dan hier.

Ook journalisten die in hoofdfunctie als eindredacteur werken, hebben daar vaak nog een andere taak naast. Dat geldt voor bijna negen op de tien eindredacteuren (86,76%). Eindredacteuren werken het vaakst ook als (bureau)redacteur en verslaggever. Eén op de twintig eindredacteuren werkt als redactiechef. De data scheppen het beeld dat er weinig fulltime eindredacteuren meer zijn.

Alle fulltime fotografen zijn freelancer
Ook het schrijven van columns is niet vaak een fulltime taak. 30% van de journalisten en redacteuren die deelnamen aan de enquête, is actief als columnist. Bij slechts 7,5% van de columnisten is het schrijven van columns de hoofdtaak. De rest van de columnisten heeft naast het schrijven van de column nog andere taken.

Fotografie is daarentegen veel vaker een hoofdtaak. Bijna één op de twintig deelnemers aan de enquête (4,1%) werkt in zijn hoofdtaak als fotograaf. De groep die fotografie erbij doet is net wat groter (5,24% van de ondervraagden). Opvallend is dat respondenten die aangaven primair als fotograaf te werken, allemaal freelancers zijn.

Andere functies die vaak door freelancers worden vervuld zijn die van correspondent (68,4% van de respondenten), (bureau)redacteur (38,9%), eindredacteur (37,7%), webredacteur (36,8%) en verslaggever (34,6%).

Relatief weinig webredacteuren
Gevraagd naar wat hun primaire functie is, geeft het grootste deel van de respondenten aan te werken als verslaggever of (bureau)redacteur. Eén op de tien (10,2%) is primair werkzaam als eindredacteur. Opvallend is dat slechts 3,6% van de ondervraagden als hoofdtaak werkt als webredacteur. In vacatures wordt immers relatief vaak gevraagd naar webredacteuren/online journalisten.

Journalisten en redacteuren werd in de hierboven genoemde enquête ook gevraagd naar de nieuwsgebieden waarin zij gespecialiseerd zijn. 15,6% van de respondenten gaf aan geen specifieke specialisatie te hebben. Het vaakst werd daarbij de regio/lokaal (18,1%) als specialisatie genoemd. Andere nieuwsgebieden die relatief vaak zijn genoemd, zijn kunst/cultuur (6%), economie/financiën (6%), binnenland (5,2%), buitenland (5,2%), wetenschap/technologie (4,5%) en gezondheid/welzijn (4,2%).