Arbeidsmarktmonitor: Freelancers leggen liever zelf geld opzij voor hun oude dag

Traditionele oudedagsvoorzieningen zoals lijfrente- en koopsompolissen zijn niet populair onder freelance (foto)journalisten. Slechts één op de vijf zzp’ers in de journalistiek (19,58%) heeft zo’n particuliere verzekering afgesloten voor zijn oude dag. Eerder bleek ook al dat ook verzekeringen voor arbeidsongeschiktheid onder freelance journalisten erg impopulair zijn.

Dat één op de vijf een traditioneel product heeft gekozen voor zijn oudedagsvoorziening, betekent niet dat freelance (foto)journalisten helemaal niets hebben geregeld. De groep zzp’ers regelt voorzieningen voor hun oude dag echter liever zelf. Een kwart van hen (24,36%) ziet het eigen koophuis als appeltje voor de dorst. Een bijna even grote groep (23,47%) legt zelf geld opzij. Ruim één op de tien freelancers (12,86%) belegt zelf voor de oude dag.

Dat blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt. Bij het onderzoek zijn freelancers in een enquête gevraagd naar hun journalistieke praktijk. Resultaten van dat onderzoek zijn vergeleken met data uit andere branches.

Wil je meer weten over de wijze waarop dit onderzoek heeft plaatsgevonden, blader dan naar de verantwoording onderaan dit artikel.

Op meer paarden tegelijk wedden
Opvallend: zes op de tien zzp-journalisten wed voor hun oude dag op meerdere paarden tegelijk en spreid zo het risico. Ze combineren bijvoorbeeld het zelf geld sparen met beleggen, of leggen zelf geld opzij én zien hun koophuis als oudedagsvoorziening. Deze laatste combinatie is het populairst.

Het aandeel freelancers dat helemaal niets heeft geregeld voor de oude dag is relatief klein: 17,49%. Dat is aanzienlijk minder dan een jaar eerder: uit de meest recente editie van de Monitor Freelancers en Media 2023 (PDF) bleek dat in 2022 nog 39% van de freelancers op geen enkele manier iets opzij legde voor zijn oude dag.

Geen oudedagsvoorziening vanwege hoge kosten
De groep freelance journalisten die niets heeft geregeld voor zijn pensioen is net iets groter dan in andere branches, blijkt uit een vergelijking met data uit de Zelfstandigen Enquête Arbeid 2023 (ZEA) een tweejaarlijks onderzoek van TNO en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Dat onderzoek laat zien dat van álle zzp’ers in Nederland 15% geen voorzieningen voor een pensioen geregeld. Aangezien ons land volgens cijfers van de Kamer van Koophandel (KvK) 6684 freelance journalisten telt, betekent dat dat er meer dan 1000 zzp’ers in de journalistiek zijn die, afgezien van AOW, geen oudedagsvoorziening hebben.

De eerste editie van de NVJ Arbeidsmarktmonitor wordt aan het eind van 2024 gepubliceerd. Wil je in de tussentijd meer resultaten lezen? Klik dan hier.

De belangrijkste reden om geen oudedagsvoorziening te treffen, zijn de kosten daarvan. Van de freelance journalisten die niets hebben geregeld voor hun oude dag, zegt ruim de helft (55,56%) dat niet te kunnen betalen. De rest zegt nog niet toegekomen te zijn aan het treffen van maatregelen (19,66%), of vindt dat (nog) niet noodzakelijk (24,79%).

Freelance journalisten van 30 jaar en jonger hebben het vaakst niets geregeld voor hun oude dag: de helft van hen heeft geen enkele oudedagsvoorziening. Zzp’ers van 41 tot 60 jaar zijn financieel het meest voorbereid op hun leven na hun werkende bestaan.