Achtergronden
Content management systemen
woensdag 11 februari 2009
Het zou niet moeilijk mogen zijn: een stukje tekst plaatsen op internet, met een plaatje erbij en nog wat hyperlinks. Voor webredacteuren is het dagelijkse kost. Ze plakken tekst, foto’s en links in een Content Management Systeem, geven er nog wat trefwoorden bij, wijzen een categorie aan en klaar zijn ze. Routine, appeltje-eitje, zou je denken.
En toch: vraag een internetjournalist naar zijn grootste frustratie en het gesprek gaat al gauw over de onhandigheid van het content management systeem (cms). Het systeem ‘ligt eruit’ zodat er helemaal niet gewerkt kan worden. Foto’s moeten in een aparte beeldbank. Voor één nieuwe hyperlink moet vijf keer op een andere plaats worden geklikt. En dan hebben we het nog niet over het toevoegen van nieuwe rubriekjes, waarvoor eerst de technische afdeling moet worden ingeschakeld, die soms externe partijen erbij haalt waarna een wachttijd van enkele maanden en een investering van duizenden euro’s noodzakelijk blijkt. En er dus gewoon geen nieuwe rubriek komt.
‘Een cms is altijd klantonvriendelijk’, constateert Hans Postma van het internetbureau Entopic, uitgever van de jaarlijkse cms-gids. ‘Soms lijkt een cms vooral bedacht door een paar knappe koppen die heel tevreden zijn met een nieuwe vinding’, is de ervaring van DAG.nl-coördinator Cyril Snijders, die ervaring heeft met meerdere systemen. En zelfs GX, een van de grootste Nederlandse cms-bouwers, stelt: ‘De usability kan altijd beter.’
Het klinkt bijna als journalistje-pesten: we bedenken een technisch prachtsysteem maar vergeten hoe ermee gewerkt moet worden. Hoe kan dat nou? Postma van Entopic heeft een duidelijke verklaring: ontwikkelaars zien een cms als een databank en daar hoort een bepaalde structuur bij. Plaatjes horen bij plaatjes, tekst bij tekst. Postma: ‘Terwijl een redacteur gewoon een artikel wil maken met een foto erbij en tussendoor het resultaat wil zien. cms-en faciliteren dat vaak niet voldoende.’
Wel zit er vooruitgang in de gebruiksvriendelijkheid van de systemen, constateert Postma: ‘Jarenlang was het een vragersmarkt. Veel leveranciers werden groot zonder dat ze kritische vragen kregen. De webredactie was de sluitpost. Nu zijn er meer web¬redacteuren met duidelijke wensen. De bruikbaarheid is bij de ¬selectie van een nieuw cms ook onderdeel van de competitie. ‘Laat maar zien hoe makkelijk het is’, zeggen ze nu.’
Ook cms-bouwer GX constateert die aandacht voor de usability ofwel de bruikbaarheid van het systeem. ‘Eerst hadden klanten vooral aandacht voor extra functionaliteiten. En als cms-bouwer was je allang blij dat je een interface via het web kon aanbieden’, vertelt Martin van Mierloo, productmanager van GX. Nu is de ‘usability’ een ‘hoofditem op de roadmap van GX’. Het bedrijf ondervraagt uitgebreid de gebruikers van het cms over hun ervaringen en past het systeem daarop aan. Van Mierloo: ‘Dat kan gaan om een knopje links in plaats van rechts. Maar ook dat je geen vijf maar slechts twee stappen nodig hebt voor bepaalde handelingen.’
En dus lijkt het walhalla voor internetjournalisten in het verschiet te liggen: makkelijk bruikbare systemen, geselecteerd op grond van hun eigen kritische vragen. Nu al weten webredacteuren dat zo’n cms eigenlijk best makkelijk is. Althans: in de basis. ‘Als je er één kent, ken je ze allemaal’, meent Snijders van DAG.nl.
Kees Versteegh, chef van de internetredactie van NRC Handelsblad: ‘We hebben regelmatig mensen die voor het eerst met het systeem werken. Die basis van ons cms hebben ze wel snel onder de knie.’
Maar toch: daarna wordt het lastig. Bij NRC, dat werkt met het door veel dagbladen gebruikte Escenic, wordt het al moeilijk als ze met verschillende formaten foto’s willen werken. Ook bij het kopiëren van artikelen naar verschillende categorieën en ‘subsites’ en de integratie met het krantensysteem stuiten ze op problemen. De oplossing van NRC: medewerkers van de uitgeverij vormen een Nieuwe-Mediateam, dat samenwerkt aan (onder meer) verbeteringen van het cms. Versteegh: ‘Zo zijn we minder afhankelijk van de ondersteuning door technici van buiten de krant.’
Bij DAG kozen ze een extremere oplossing. Na het verdwijnen van de papieren krant ging de site verder in een afgeslankte organisatie. Het was een goed moment om de site onder handen te nemen en een nieuw cms te kiezen. Ook omdat technische ondersteuning van het bestaande cms moeizaam verliep: externe GX-technici met genoeg tijd waren nauwelijks te vinden. En dus werd het complexe GX Webmanager met een hoge aanschafprijs ingeruild voor het in aanschaf gratis Wordpress: een weblog¬systeem met een ‘open-source’-opzet.
De tevredenheid is groot bij DAG.nl. ‘Het systeem lijkt meer bedacht door de gebruiker, minder door techneuten’, is de ervaring van Snijders. ‘Ook is het puur gericht op het schrijven van artikelen. Het oogt allemaal wat journalistieker. Het mooie is: nieuwe projecten kunnen we zelf uitvoeren.’ Bovendien is externe ondersteuning van technische mensen geen probleem: ‘Je vindt altijd wel freelancers die met Wordpress kunnen werken.’
Ook bij NRC Handelsblad kiezen ze voor Wordpress bij de eigen weblogs. ‘Makkelijker voor mensen die nooit met een cms hebben gewerkt’, constateert Versteegh. Al zal hij de complete overstap naar zo’n open systeem niet snel maken: ‘Het cms is er toch voor het harde stampwerk, dat heb je ook nodig.’
GX verdedigt het eigen systeem vooral door te wijzen op extra functionaliteiten: ‘Het aanbieden van content op maat, het meten wat bezoekers precies doen op een site en het beantwoorden van vragen: dat kan allemaal niet met een blogging-systeem’, aldus Van Mierloo van GX.
De strijd tussen de open source-systemen en de grote cms-leveranciers zal nog wel even voortduren. Journalisten profiteren er in elk geval van: meer aandacht voor gebruiksvriendelijkheid en snelle, eenvoudige vernieuwingen. Waar nodig draaien ze twee systemen naast elkaar. En desnoods ruilen ze het ene systeem in voor het andere. De webredacteur is aan zet.
2 reacties
1. door Willem Laros, 12 februari 2009, 22:50
Mis de optie van niet open Blog, zoals TypePad. Geweldig!
2. door Rob Kievit, 18 februari 2009, 12:53
We’re not alone! Gedeelde smart is halve smart, en ik ben blij te lezen dat mijn ongenoegen en woede door veel webmakende collega’s wordt gedeeld. Mijn werkplezier is tot een dieptepunt gedaald sinds ik ruim een jaar geleden dagelijks moest gaan werken met een CMS. (Bij de Wereldomroep werken we met MediaSurface 5, een stug, traag en vijandig programma.) En ik heb bepaald geen hekel aan technische zaken; sinds 1998 schrijf ik zelf de html-code voor mijn eigen websites. Gelukkig gaan we MediaSurface over een paar maanden vervangen door iets beters. Ik blijf hopen, tegen beter weten in.